Jamajka, Jamaica

Obszar 1067 km2; 3 prowincje; 5,7 min ludności (1989 r.); 5489 osób na 1 km2; stolica Victoria (1400 tys. mieszk.; 1989 r.), 93% ludności miejskiej; większe miasta: Koulun 2400 tys.; Chińczycy 97%; język chiński (kantoński) 98%; buddyści (74%), konfucjanie, taoiści, chrześcijanie; struktura zatrudnienia: przemysł i budownictwo 49%, rolnictwo i rybołówstwo 2%, usługi 28%; na 100 km2: 113 km dróg ulepszonych; 38 samochodów osobowych na 1000 mieszkańców; waluta: 1 dolar Hongkongu = 100 centów.

Jamajka, trzecia co do wielkości wyspa archipelagu Antyli, leży na południe od Kuby i na zachód od Haiti. Jej wnętrze zajmuje wapienna wyżyna z rozwiniętymi formami krasowymi (m.in. kras kopiasty na obszarze Cockpit Country), do której od wschodu przylega masyw górski Blue Mountains (2256 m n.p.m.). Sieć rzeczną, najlepiej rozwiniętą w południowej i wschodniej części wyspy, tworzą krótkie i bystre potoki — Black River, Minho, White River z wodospadem Duhms. Jamajka leży w strefie klimatu równikowego, wybitnie wilgotnego, o średniej temperaturze rocznej 27°C. Opady, których kulminacja przypada na maj-czerwiec i wrzesień-październik, wynoszą od 1000 do 3500 mm rocznie.

Wyspa, odkryta w 1494 r. przez Krzysztofa Kolumba, do 1655 r. znajdowała się pod panowaniem hiszpańskim. Następnie podbita przez Anglików była do 1962 r. ich koronną kolonią w regionie Morza Karaibskiego. W drugiej połowie XVII w. na Jamajce pojawili się piraci. Ich główną siedzibą i schronieniem był Port Royal, dopóki silne trzęsienie ziemi (1692 r.), a w kilka lat później wielki pożar, nie zniszczyły tego najbogatszego i najbardziej "grzesznego" miasta w Nowym Świecie.

Z obecnością angielską na Jamajce wiąże się powstanie olbrzymich plantacji trzciny cukrowej oraz produkcja rumu. Pierwszą wytwórnię tego napoju — istniejącą do dnia dzisiejszego — założono już w 1661 r. Rozwój turystyki na Jamajce nastąpił na większą skalę po utracie przez Amerykanów uzdrowisk na Kubie. Obok istniejącego wówczas kąpieliska w Port Antonio, zabudowano odcinek wybrzeża północnego między Montego Bay a Ochio Rios. Montego Bay jest obecnie jednym z najliczniej odwiedzanych miejsc w Regionie Karaibskim, którego piaszczyste plaże i luksusowe hotele rywalizują z meksykańskim Acapulco. Port lotniczy Montego Bay przyjmuje dziennie ok. 100 samolotów, z tego ponad 50% w ruchu międzynarodowym. Poza wybrzeżami morskimi pewne znaczenie mają również uzdrowiska powstałe głównie na obszarach wapiennych — Balaclava, Ewarton, dzięki istnieniu wód mineralnych.

Atrakcje turystyczne

Z okresu kolonialnego na Jamajce zachowały się nieliczne zabytki, głównie w Port Royal oraz dawnej stolicy Santiago de la Vega, obecnie Spanish Town (barokowa katedra Santiago, utrzymana w stylu gregoriańskim, centralny plac miasta, wąskie uliczki z parterową zabudową). Współczesna stolica — Kingston — jest miastem nowoczesnym, pozbawionym znaczących zabytków. Istnieje tu najnowocześniejsza uczelnia karaibska — Uniwersytet Indii Zachodnich, zbudowana przez państwa, które w tym rejonie posiadały kolonie (Wielka Brytania, Hiszpania, Francja, Portugalia, Holandia).

Interesującym regionem Jamajki jest Kraj Maroonów, który utworzyli w 1739 r. zbiegli niewolnicy murzyńscy. Zamieszkują oni trudno dostępne obszary Cockpit County, gdzie praktykują dawne tradycje, zakorzenione jeszcze w czasach niewolnictwa, m.in. magię i wierzenia obeah.