Kanada

Obszar 9976,2 tys. km2, obejmuje część lądową oraz liczne wyspy, w tym na północy Archipelag Arktyczny, a na wschodzie Nową Fundlandię; 10 prowincji i 2 terytoria wydzielone; 27 min ludności (1991 r.); 2,7 osoby na 1 km2; stolica Ottawa (0,8 min micszk.); 77% ludności miejskiej; większe miasta (min): Toronto (3,7), Montreal (3), Vancouver (1,5), Edmonton (0,8), Calgary (0,7), Winnipeg (0,6), Quebec (0,6), Hamilton (0,6); ludność pochodzenia angielskiego 44%, francuskiego 30%, niemieckiego 4%, ukraińskiego 2,8%, holenderskiego 1,8%, polskiego 1,5%, Indianie i Eskimosi 1,1%; języki urzędowe: angielski i francuski; protestanci ok. 47%, katolicy ok. 45%; grunty orne 5%, łąki 3%, lasy 43%, nieużytki i pozostałe obszary 49%; struktura zatrudnienia: przemysł 18%, rolnictwo i leśnictwo 6%, budownictwo 4%, transport i łączność 8%, handel 16%; na 100 km2: 0,6 km linii kolejowych, 3,9 km dróg o twardej nawierzchni; ok. 450 samochodów'osobowych na 1000 mieszk. 1 dolar kanadyjski = 100 centów.

Ukształtowanie powierzchni Kanady odznacza się południkowym układem wielkich krain fizycznogeograficznych. Wschodnią i środkową część kraju zajmuje prekambryjska tarcza kanadyjska, tworząca we wnętrzu nieckowate zagłębienie z Niziną Hudsońską i Zatoką Hudsona. Tarcza kanadyjska ma powierzchnię falistą, z licznymi pozostałościami zlodowacenia plejstoceńskiego. Jej wschodnią krawędź tworzą pasma górskie na Labradorze (Torngat, 1676 m n.p.m.), na Ziemi Baffina (2591 m) i Wyspie Ellesmere'a (3049 m). Na południe od niej leży kraina Wielkich Jezior z doliną Rzeki Świętego Wawrzyńca. Na zachód od tarczy kanadyjskiej ciągnie się południkowo pas Wielkich Równin - prerii (wys. ok. 500-1500 m n.p.m.) oraz nizina rzeki Mackenzie, a dalej w kierunku zachodnim - Kordyliery. Składają się one z kilku łańcuchów górskich należących do systemu Gór Skalistych (Robson, 3954 m n.p.m.) i Gór Nadbrzeżnych (Waddington, 4041 m), rozdzielonych wewnętrznymi wyżynami. Na pograniczu z Alaską wznosi się odosobniony masyw Gór Świętego Eliasza z najwyższym szczytem Kanady - Logan (6050 m n.p.m.).
Południowa część Kanady ma klimat umiarkowany ciepły, wnętrze kraju - kontynentalny chłodny, natomiast północ - podpolarny i polarny. Wybrzeża zachodnie ogrzewa ciepły Prąd Północnopacyficzny (Prąd Alaski), wschodnie zaś ochładzane są przez zimny Prąd Labradorski. W Kordylierach panuje klimat górski. Średnia temperatura stycznia wynosi od 1-4°C na południo-zachodzie i - 5°-10°C na południowym-wschodzie do -20°C w części środkowej i -35°C na północy. Średnia temperatura lipca waha się od 3-5°C na północy do 21°C na południu. Roczne sumy opadów na wybrzeżach przekraczają 1000 mm, a w zachodnich Kordylierach dochodzą do 6000 mm. We wnętrzu kraju (w prowincjach preriowych) obniżają się one do 300-500 mm, a na północy do 200 mm. Charakterystyczną cechą klimatu znacznych obszarów Kanady są obfite opady śnieżne (np. w mieście Quebec dochodzą one do ok. 3 m w ciągu roku). Długi jest również okres zalegania pokrywy śnieżnej (w północnym interiorze powyżej 6 miesięcy). Na wiekszóści obszarów Kanady przeważają wiatry północne i północnym-wschodnie, powodujące w zimie zawieje śnieżne, tzw. blizzards. Odmienny w swoim działaniu jest również zimowy, ale zstępujący (fennowy), zachodni wiatr prerii kanadyjskich zwany chinook („pożeracz śniegu"). Podnosi on temperaturę często o kilkanaście stopni w ciągu kilku godzin, powodując gwałtowne topnienie śniegu. Około 60% powierzchni kraju pokrywa wieczna zmarzlina.
Głównymi rzekami Kanady są w obrębie zlewiska atlantyckiego Rzeka Św. Wawrzyńca (3138 km wraz z Wielkimi Jeziorami), Nelson z Saskatchewan (2575 km), Churchill, Albany i Severn; w obrębie zlewiska Morza Arktycznego Mackenzie (4240 km), a w obrębie zlewiska pacyficznego: Jukon, Fraser i Kolumbia. Liczne są jeziora (przeważnie polodowcowe) zajmujące łącznie ok. 400 tys. km2. Do największych należą: Wielkie Jezioro Niedźwiedzie (31,8 tys.  km2), Wielkie Jezioro Niewolnicze (28,4 tys. km2), Winnipeg (24,5 tys. km2) i Athabaska (7,9 tys. km2), a na granicy ze Stanami Zjednoczonymi zespół Wielkich Jezior (Górne, Huron, Erie, Ontario).
Północną część Archipelagu Arktycznego zajmują lodowce (pow. ok. 100 km2). Bardziej na południe występuje roślinność tundrowa, przechodząca poprzez lasotundrę w szeroki pas tajgi kanadyjskiej, w której rosną głównie drzewa iglaste (amerykańskie świerki, jodły balsamiczne, sosny, modrzewie, cedry) z domieszką (w części południowej) drzew liściastych (klony, wiązy, buki, dęby, jesiony). Południowo-wschodni skraj Kanady porastają lasy liściaste. Występująca dawniej na Wielkich Równinach roślinność stepowa (prerie) została zastąpiona na ogół przez pola uprawne. W Kordylierach duże obszary pokrywa tundra wysokogórska i wieczne śniegi. Niższe partie zajmują bujne lasy iglaste.
Świat zwierzęcy Kanady jest bogaty i różnorodny. Żyją tu m.in. bizony, łosie, karibu (renifery amerykańskie), jelenie wapiti, niedźwiedzie, wilki i rosomaki. Liczne są gatunki ptaków (ok. 500) i ryb słodkowodnych (ok. 190). Na obszarze Kanady znajduje się 29 parków narodowych oraz ok. 120 innych obszarów chronionych (parków prowincjonalnych, rezerwatów przyrody).
Pierwotni mieszkańcy obecnej Kanady — Indianie, dotarli tu z północno-wschodniej Azji przez Cieśninę Beringa w epoce lodowcowej. Ich dziełem są m.in. pochodzące z okresu przedkolonialnego maski i rzeźby w drewnie (znalezione w rejonie wybrzeża Oceanu Spokojnego) oraz ceramika z rytymi ornamentami (okolice Zatoki Św. Wawrzyńca).
Pod koniec X w. do wybrzeży Labradoru dotarł prawdopodobnie wiking Leif Erikson. Założone tu osady utrzymywały przez pewien czas kontakty z Islandią i Skandynawią, ale zostały później zniszczone przez Indian. Ponownego odkrycia wschodniego wybrzeża Kanady dokonał w 1497 r. Giovanni Cabotto (John Cabot) — żeglarz genueński w służbie angielskiej. W 1534 r. dotarł tu żeglarz francuski Jacques Cartier, który zbadał i zajął obszary w dolinie Rzeki Św. Wawrzyńca, nazywając je Nową Francją. Właściwa kolonizacja Kanady przez Francuzów rozpoczęła się jednak dopiero w XVII w. W 1605 r. założono Port Royal, a w 1608 r. Quebec. Wkrótce panowanie francuskie sięgało po Wielkie Jeziora i Missisipi. Tereny położone na północ i zachód od Nowej Francji były natomiast administrowane przez założoną w 1670 r. przez Anglię w celach handlowych (handel futrami) Kompanię Zatoki Hudsona (Hudson Bay Company).
Rywalizacja i konflikty zbrojne między Francją i Wielką Brytanią trwały na obszarze dzisiejszej Kanady przez wiele lat i zakończyły się ostatecznie klęską Francji. W 1759 r. wojska angielskie zdobyły twierdzę Quebec, a rok później miasto Montreal. W myśl postanowień pokoju paryskiego, zawartego w 1763 r., Francja musiała zrzec się swoich posiadłości w Kanadzie, która odtąd stała się kolonią brytyjską. Równocześnie ludności francuskiej, zamieszkującej głównie prowincję Quebec, zagwarantowano prawo do posługiwania się językiem francuskim oraz wolność wyznania religii katolickiej i stosowania prawa francuskiego. Wśród kolonistów brytyjskich, którzy osiedlali się przede wszystkim w rejonie jeziora Ontario, znaczną grupę (ok. 60 tys. osób) stanowili tzw. lojaliści, tj. wierni królowi Anglicy z kolonii amerykańskich, którzy po uzyskaniu niepodległości przez Stany Zjednoczone w 1783 r. przenieśli się do Kanady, nie chcąc tracić łączności z Wielką Brytanią. Nasilający się w pierwszej połowie XIX w. napływ kolonistów brytyjskich (głównie z Irlandii) do Kanady zrodził wśród mniejszości francuskiej obawę przed wynarodowieniem. Jej przejawem był wybuch w 1837 r. w Ouebec powstania antyangielskiego stłumionego przez ekspedycję brytyjską.
W 1867 r., w wyniku zjednoczenia większości posiadłości angielskich w Ameryce Północnej (Quebecu — Dolnej Kanady, Ontario — Górnej Kanady, Nowej Szkocji i Nowego Brunszwiku), powstało Dominium Kanady. W 1869 r. rząd federalny wykupił od Kompanii Zatoki Hudsona bezludne obszary położone na zachód i północ od Jeziora Górnego. Na części tych obszarów powstała w 1870 r., jako odrębna prowincja, Manitoba. W następnym roku samodzielną prowincją Kanady została Kolumbia Brytyjska, w 1873 r. — Wyspa Księcia Edwarda, a w 1905 r. — Saskatchewan i Alberta. W 1870 r. przyłączono do Federacji Terytoria Północno-Zachodnie, a w 1898 r. — Terytorium Jukon. W 1949 r., po referendum, w skład Kanady weszła Nowa Fundlandia.
Wśród ludności kolonizującej od drugiej połowy XIX w. zachodnie obszary Kanady, oprócz imigrantów brytyjskich, znaczny udział stanowili mieszkańcy Skandynawii, Niemiec, Ukrainy i Polski. Osiedlali się oni głównie w prowincjach Manitoba, Saskatchewan i Alberta, zwłaszcza na terenach odpowiadających im klimatycznie oraz przypominających im krajobrazowo ojczyznę, na przykład Ukraińcy na czarnoziemnych preriach, a Szwedzi nad jeziorami. Rozproszenie ludności wśród ogromnych obszarów sprzyjało w wielu przypadkach zachowaniu odrębności każdej grupy imigrantów, dlatego też wiele istniejących tu dziś osiedli wiejskich odznacza się swoistym stylem zabudowy, zwyczajami i strojem mieszkańców charakterystycznymi dla ich terenów ojczystych.
W rozwijającej się od XVII w. sztuce kanadyjskiej dominowały początkowo wpływy francuskie. Przejawiały się one w utrzymywaniu tradycji średniowiecznej, widocznej w surowych budowlach, głównie kamiennych, o prostych planach (szpital i klasztor Św. Urszuli w Quebec, druga połowa XVII w.), a także w rzeźbie (zwłaszcza drewnianej), i malarstwie (pejzaż). W drugiej połowie XVIII w. i w XIX w. pod wpływem sztuki angielskiej rozwinęła się architektura klasycystyczna (katedra w Montrealu) i neogotycka (parlament w Ottawie). Pod koniec XIX w. rozpowszechnił się kierunek eklektyczny nawiązujący do renesansu francuskiego (tzw. styl chateau), a na przełomie XIX i XX w. — styl nowoczesny, wzorowany na architekturze amerykańskiej. W malarstwie XIX w. dominowała tematyka rodzajowa i pejzażowa (wpływy angielskie i francuskie), której reprezentantami byli m.in. P. Kane, H. Watson i H. Walker, pod koniec stulecia zaznaczyły się natomiast wpływy impresjonizmu i postimpresjonizmu (E. Carr, CA. Cagnon. J.W. Morrice). Dążenie do stworzenia nurtu narodowego reprezentowała tzw. Grupa Siedmiu (głównie pejzaż — T. Thomson, A.Y. Jackson, L. Harris, A. Lisner, F. Carmichael). W dziedzinie rzeźby główną rolę odegrała twórczość P. Heberta (liczne pomniki).
Początki bezpośredniego udziału Kanady w polityce międzynarodowej sięgają czasów I wojny światowej, w której wojska kanadyjskie walczyły przeciw Niemcom na terenie Europy. Po jej zakończeniu nastąpił szybki rozwój gospodarczy kraju oraz wzrost jego samodzielności politycznej, którego wynikiem było uzyskanie przez Kanadę (wraz z innymi dominiami brytyjskimi) niepodległości (uchwały konferencji imperialnej w 1926 r., potwierdzone statutem westminsterskim w 1931 r.) oraz statutu członka brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
W czasie II wojny światowej wojska kanadyjskie walczyły przeciwko hitlerowskim Niemcom i ich sojusznikom.
Po wojnie, wraz z coraz większym przenikaniem kapitałów amerykańskich do Kanady i wypieraniem wpływów brytyjskich, nastąpiło znaczne uzależnienie polityczne i militarne kraju od Stanów Zjednoczonych (przystąpienie do NATO, usankcjonowanie, istniejących od wojny, amerykańskich baz wojennych itp.). Istotnym problemem wewnętrznej polityki państwa jest separatystyczny ruch francuskojęzycznej ludności prowincji Quebec, uważającej się za dyskryminowaną społecznie. W celu złagodzenia napięć między ludnością
pochodzenia francuskiego i angielskiego uznano w 1969 r. język francuski za drugi, obok angielskiego, język urzędowy Kanady.

Regiony turystyczne
Na obszarze Kanady można wyróżnić 6 regionów turystycznych: Atlantycki, Ouebec, Ontario, Prerii, Kordylierów i Północny.

Region Atlantycki
Region Atlantycki obejmuje prowincje: Nową Fundlandię, Nową Szkocję, Nowy Brunszwik i Wyspę Księcia Edwarda. Północna i zachodnia część regionu jest wyżynna (Appalachy Północne), na pozostałym obszarze dominują niziny. Linia brzegowa jest silnie rozczłonkowana (liczne fiordy i zatoki z plażami).
Głównym ośrodkiem gospodarczym i turystycznym regionu jest Halifax położony na wschodnim wybrzeżu Nowej Szkocji. Na Wzgórzu Cytadeli znajduje się punkt widokowy na miasto, założone w 1749 r. (zabudowa głównie z przełomu XIX i XX w.). Duże tradycje historyczne ma St. JohrTs na Nowej Fundlandii — jedno z najstarszych miast północnoamerykańskich (założone przez Francuzów w 1583 r.), a także Louisbourg na wyspie Cape Breton, z największą w Kanadzie zrekonstruowaną osadą francuską z XVIII w. Pozostałości starego osadnictwa francuskiego1 zachowały się w Annapolis Valley, Caraquet (stara wieś akadyjska z 1757 r.) i Village Historique Acadien (skansen z okresu 1780-1880 r.). Osadnictwo szkockie przetrwało w wielu miejscowościach Nowej Szkocji. Szczególną sławą cieszy się Cavendish na Wyspie Księcia Edwarda, w którego pobliżu znajduje się dom z końca XIX w., znany jako dom Ani z Zielonego Wzgórza — bohaterki powieści Lucy Maud Montgomery, a także Charlottetown.
Ze względu  na zimne wody oceaniczne oraz częste mgły, uprawianie kąpieli morskich w omawianym regionie jest ograniczone głównie do południowego wybrzeża Zatoki Św. Wawrzyńca i Wyspy Księcia Edwarda (ośrodek turystyczny w Cavendish), co wiąże się z oddziaływaniem ciepłego Prądu Zatokowego. Większość nadmorskich miejscowości ma charakter wsi rybackich i jest licznie odwiedzana przez turystów głównie dzięki walorom widokowym. Należą do nich m.in. Peggy's Cove, Chester, Ross Farm, Mahone Bay, Lunenburg i St. Andrews. Atrakcję turystyczną stanowią parki narodowe, zwłaszcza Gros Morne, Terra Nova, Cape Breton Highlands, Salmonier oraz Prince Edward Island.

Quebec
Region ten obejmuje prowincję Quebec, która zajmuje większą część półwyspu Lab-rador (wraz z jego nasadą) oraz południowo-wschodnią część doliny Rzeki Św. Wawrzyńca. Przeważa tu krajobraz wyżynny (tarcza kanadyjska), tylko na północnym wybrzeżu występują niziny. Około 4/5 ludności stanowią Kanadyjczycy pochodzenia francuskiego. Głównymi miastami regionu, a zarazem największymi ośrodkami ruchu turystycznego są Quebec i Montreal.
Quebec — stolica prowincji — leży w górnej części estuarium Rzeki Św. Wawrzyńca.
Został założony przez de Champlaina w 1608 r. na terenie wioski indiańskiej. Wkrótce stał się ośrodkiem francuskiej kultury i handlu, a od 1663 r. oficjalną stolicą kolonii francuskiej — Nowej Francji. W 1759 r. został zdobyty przez Anglików. W okresie  od 1851-55 i 1859-67 r. był stolicą Kanady. Jest podobpy do starych miast europejskich (znajdują się w nim m.in. mury obronne). Do najważniejszych zabytków należą: cytadela (pierwsza połowa XIX w.) oraz budowle Starego Górnego Miasta (Old Upper Town) i Starego Dolnego Miasta (Old Lower Town), zwłaszcza ratusz - (pierwsza połowa XIX w.), bazylika Notre Damę (XVII w klasztor Św. Urszuli i seminarium,(XVII w. katedra Trójcy Świętej (początek XIX w.) i kościół Notre Damę des Victories (XVII w.) oraz hotel Chateau de Frontenac (XIX w.). W Parć d'Esplanade odbywają się każdego roku główne imprezy zimowego karnawału, trwającego 10 dni (festiwal podobny do Mardi Gras w Nowym Orleanie).
Montreal — położony na wyspie Montreal, przy ujściu rzeki Ottawa do Rzeki Św. Wawrzyńca, jest głównym ośrodkiem przemysłowym, handlowym, finansowym i kulturalnym Kanady. Około 70% mieszkańców jest pochodzenia francuskiego. W czasach poprzedzających kolonizację europejską tutejsze tereny należały do indiańskich szczepów Algonkinów, Huronów i Irokezów. W 1642 r. misjonarze francuscy założyli tu misję, wokół której rozwinęło się miasto (do 1700 r. Ville-Marie de Montreal). Stanowiło ono ważny ośrodek handlu futrami i zaopatrzenia traperów. W 1760 r. Montreal zdobyli Anglicy. Prawa miejskie uzyskał w 1832 r., a w okresie 1844-49 r. był siedzibą rządu kanadyjskiego. Szybki rozwój miasta nastąpił pod koniec XIX w. Towarzyszyło mu osiedlanie się napływowej ludności z krajów europejskich, zwłaszcza Żydów. W 1967 r. zorganizowano w Montrealu światową wystawę osiągnięć nauki i techniki, a w 1976 r. odbyły się tu igrzyska olimpijskie. Nad miastem dominuje wzgórze Mont Royal, na którym założono wielki park. Między nim a Rzeką Św. Wawrzyńca leży śródmiejska dzielnica usługowo-handlowa. Znajdują się tu liczne zabytki, m.in. seminarium St. Sulpice (koniec XVII w.), neogotycka katedra Notre Damę (XIX w.), kościół Notre Damę de Bonsecours oraz domy i budowle użyteczności publicznej z XVIII - XIX w. (np. Calvet House, Chateau de Ramezay, dawna rezydencja gubernatora). Mieści się tu również Uniwersytet McGilla — jeden z czołowych uniwersytetów Kanady. Atrakcją Montrealu są muzea i galerie sztuki (zwłaszcza Muzeum Sztuki Ludowej, Galeria Sztuk Pięknych), a także miejscowe metro, które pełni funkcję rozległego, podziemnego miasta, tętniącego życiem nawet w okresie miesięcy zimowych.
Obszarem o dużych walorach wypoczynkowych są Góry Laurentyńskie (Laurentides) — górzyste tereny położone na północ od Montrealu i Ouebecu. Do znanych stacji narciarskich i ośrodków sportów wodnych (liczne jeziora) należą tu m.in. Mont-Gabriel, Mont Tremblant, Sainte Agathe des Monts. Atrakcyjnym krajobrazem odznaczają się okolice fiordu Saguenay oraz klifowe wybrzeża półwyspu Gaspe. W północno-wschodniej jego części znajduje się park narodowy Forillon. Głównym ośrodkiem ruchu turystycznego jest nadmorska miejscowość Perce.

Ontario
W skład regionu wchodzą obszary prowincji Ontario — w większości wyżynne, zajmują środkową część Kanady, od Wielkich Jezior na południu po Zatokę Hudsona na północy. Zamieszkuje je ludność głównie pochodzenia anglosaskiego - - potomkowie „lojalistów"
ze Stanów Zjednoczonych i emigrantów z Wysp Brytyjskich, zwłaszcza Irlandii. Ontario jest najbardziej rozwiniętym gospodarczo regionem Kanady, a jego południowe obszary stanowią najsilniej zurbanizowane tereny w kraju. Do głównych ośrodków miejskich należą Toronto i Ottawa.

Toronto — położone nad Jeziorem Ontario, jest największym miastem Kanady oraz jednym z jej głównych ośrodków przemysłowych, handlowych, komunikacyjnych i kulturalnych. W XVII w. istniała tu osada Indian Irokezów, która w 1720 r. została przekształcona przez
Francuzów w faktorię handlu futrami i misję. W 1793 r. osiedle to (pod nazwą York) zostało stolicą Górnej Kanady, a następnie w 1867 r. — stolicą prowincji Ontario (zmieniając w 1834 r. nazwę na Toronto). W 1904 r. wielki pożar zniszczył znaczną część miasta. Jego odbudowie towarzyszył intensywny napływ imigrantów, głównie z krajów anglosaskich. Wśród licznych monumentalnych budowli na szczególną uwagę zasługuje zbudowana w 1975 r. wieża radiowo-telewizyjna CNN Tower, będąca najwyższym tego typu obiektem na świecie (533 m wys.). W szczytowej części znajduje się restauracja i punkt widokowy. Zainteresowanie budzą również budowle reprezentacyjne z XIX i XX w., m.in. parlament, uniwersytet i ratusz. Toronto ma liczne muzea i galerie sztuki. Cenne eksponaty znajdują się zwłaszcza w The Royal Ontario Museum (dzieła sztuki chińskiej, egipskiej, greckiej i rzymskiej, kolekcja wyrobów indiańskich i eskimoskich) oraz Art Gallery of Ontario (zbiory malarstwa od XIV w., kolekcja rzeźb współczesnych). Atrakcję turystyczną stanowi Black Creek Pioneer — skansen budownictwa wiejskiego z XIX w., a także park wypoczynkowy Ontario Place (40 ha pow.), ogród zoologiczny oraz Wonderland — kanadyjski Disneyland, zbudowany w 1981 r. W Toronto odbywają się corocznie liczne imprezy folklorystyczne. Szczególną sławą cieszy się Mariposa — festiwal muzyki ludowej oraz Carabama — indiańskie święto ludowe.

Ottawa — leży nad rzeką Ottawą, przy ujściu rzek Rideau i Gatineau. Powstała w 1826 r. jako osada wojskowa (od 1850 r. miasto). W 1854 r. otrzymała obecną nazwę, a w 1858 r. została stolicą Kanady. Główną arterią wodną miasta jest kanał Rideau, łączący rzekę Ottawę z jeziorem Ontario. Wśród obiektów architektury na szczególną uwagę zasługuje zespół neogotyckich gmachów parlamentu (1859-75 r., rozbudowany w 1916 r.) oraz neoklasycystyczne budynki National Research Council i Rideau Hali. Słynne są: miejscowe muzea sztuki, zwłaszcza Narodowa Galeria Kanady (dzieła twórców europejskich i północnoamerykańskich, m.in. prace Grupy Siedmiu), Narodowe Muzeum Kanady, Narodowe Muzeum Nauki, Kanadyjskie Muzeum Wojny i Kanadyjskie Muzeum Narciarstwa; imprezy organizowane w Narodowym Centrum Kultury. Wielkim wydarzeniem w życiu Ottawy jest Święto Wiosny — festiwal folklorystyczny, obchodzony w maju każdego roku. Miasto jest wówczas udekorowane kwiatami — głównie tulipanami dostarczanymi z Holandii.

Jedną z największych atrakcji turystycznych omawianego regionu, a także całej Kanady, jest zachodnia część wodospadu Niagara, zwana Canadian Falls lub Horseshoe Falls. Głównym centrum ruchu turystycznego jest tu miejscowość Niagara Falls.
Do licznie odwiedzanych miast należy też Stratford — słynne dzięki organizowanym w nim festiwalom szekspirowskim, Kingston - zabytki architektury wiktoriańskiej z pierwszej połowy XIX w. oraz Marrisburg — rekonstrukcja osady z XIX w.
Region Ontario ma dogodne warunki do rozwoju narciarstwa, turystyki pieszej oraz sportów wodnych. Jest również interesujący dla miłośników przyrody, głównie dzięki licznym terenom chronionej fauny i flory (parki narodowe Georgian Bay Islands, Point Pelee, Pukaskwa oraz prowincjonalne Algonquin, Ouetico i in.). Na jego atrakcyjność wpływa także wyjątkowy koloryt krajobrazów w porze jesiennej, związany z czerwienią liści klonów.

Region Prerii
Region Prerii obejmuje prowincje Manitoba, Saskatchewan oraz większą część Alberty. Przeważającym typem krajobrazu są tu płaskie lub faliste równiny, pokryte na północy lasem i tundrą, na południu zaś zajęte przez pola uprawne, które zastąpiły niemal całkowicie naturalną roślinność stepową. Krajobraz urozmaicają liczne jeziora polodo-wcowe (Winnipeg, Athabaska, Winnipegosis, Jezioro Reniferowe, Saskatchewan i in.). Prerie odznaczają się silnie zróżnicowaną strukturą etniczną ludności. Oprócz Anglików, Irlandczyków i Szkotów mieszkają tu pokaźne grupy Niemców, Ukraińców, Skandynawów, Holendrów i Polaków.
Penetracja turystyczna omawianego regionu jest w znacznym stopniu uwarunkowana istnieniem połączeń komunikacyjnych, które w północnej jego części są niemal wyłącznie ograniczone do transportu lotniczego. Większe skupiska ludności miejskiej powstały w południowej części regionu i leżą przy rody. Do licznie odwiedzanych należą m.in. Glacier4, Banff, Jasper, Yoho, Kootenay, Mount Revelstoke, Waterton Lakes i Nahan-ni5. Między parkami Banff a Jasper biegnie Banff-Jasper Highway — droga krajobrazowa prowadząca przez szczególnie malownicze rejony Gór Skalistych. Z walorów widokowych słynie również Alaska Highway. Droga ta zaczyna się w Dawson Creek i na terytorium Kanady kończy w parku narodowym Kluane w Górach Św. Eliasza. Górski krajobraz Kordylierów urozmaicają liczne jeziora polodowcowe i głębokie doliny rzeczne mające często charakter kanionów. Znane są zwłaszcza kaniony w parku narodowym Nahanni, w górach Mackenzie oraz kaniony rzek Fraser i Thompson w Górach Nadbrzeżnych. Słynna jest także dolina Okanagan (południowa część Kolumbii Brytyjskiej), w której leżą liczne rezerwaty Indian6 oraz Skeena (środkowa część Gór Nadbrzeżnych), stanowiąca w przeszłości ważny szlak handlowy. Spotkać tu można liczne totemy indiańskie (w miejscowościach: Ksan, Kitwanga, Kispiox i in.). Region odznacza się szczególnie dogodnymi warunkami do rozwoju turystyki zimowej, zwłaszcza narciarstwa. Do głównych ośrodków sportów zimowych należą: Banff, Jasper, Revelstoke, Golden i Kimberley. Dzięki ocieplającym wpływom Prądu Północnopacyficznego możliwe jest również zażywanie kąpieli morskich. Większość nad morskich miejscowości wypoczynkowych leży w południowej części wybrzeża. Należą do nich m.in. Victoria — stolica Kolumbii Brytyjskiej, Parksville i Oualicum Beach.
Zainteresowaniem turystów cieszą się także miejscowości położone w najdalej na północ wysuniętej części Kordylierów, wśród nich m.in. Dawson — miasto z okresu gorączki złota8 oraz Whitehorse — znane głównie dzięki unikatowej budowli jaką jest miejscowa katedra drewniana Old Log Church wzniesiona w 1900 r.

Region Północny
Region ten obejmuje kontynentalną i wyspiarską część Terytoriów Północno-Zachodnich. Odznacza się surowym klimatem, który stanowi główny czynnik ograniczający jego aktywizację gospodarczą i penetrację turystyczną. Jest to kraina prawie nie zamieszkana. Wśród żyjącej tu ludności (kilkadziesiąt tysięcy osób) większość stanowią Eskimosi i Indianie.
Stolicą regionu jest Yellowknife, będące także bazą wypadową dla wycieczek turystycznych (głównie samolotowych) do odległych rejonów kanadyjskiej Arktyki. Samolotowe podróże turystyczne są również organizowane z Frobisher Bay, które leży w południowej części Ziemi Baffina. Ich celem jest zwłaszcza park narodowy Auyuittuq, położony we wschodniej części wyspy.

Atrakcje turystyczne USA