Ekwador

Obszar 238,6 tys. km2; 19 departamentów i terytorium archipelagu Galapagos; 10,6 min ludności;

35 osób na 1 km2; stolica Quito 1140 tys. mieszkańców; 54,2% ludności miejskiej, większe miasta (tys.): Guayaquil (1301), Cuenca (272), Machała 100; Mctysi 40%, Indianie 40%; ludność biała 10%, Mulffci i Murzyni 10%; język hiszpański; katolicy 95%; grunty orne i plantacje 9,2%, lasy 44,8%; struktura zatrudnienia: rolnictwo i leśnictwo 36%, przemysł i budownictwo 18,1%, usługi 45,9%; na 100 km2; 7,4 km dróg, w tym 1,4 km o nawierzchni twardej, 0,3 km linii kolejowych; waluta: 1 sucre = 100 centavos.

Ekwador leży w północno-zachodniej części kontynentu południowoamerykańskiego. Pod względem ukształtowania powierzchni dzieli się na trzy podstawowe regiony geograficzne: Costa - region nadbrzeżny, obejmujący pas równin i wzgórz, zróżnicowanych przede wszystkim przez warunki klimatyczne, Sierra - wysokogórski region andyjski składający się z dwóch równoległych łańcuchów górskich (Kordyliera Wschodnia i Kordyliera Zachodnia) z najwyższym szczytem kraju wulkanem Chimborazo 6310 m n.p.m. i Oriente - podgórska równina przechodząca ku wschodowi w Nizinę Amazonki.
Do Ekwadoru należy również archipelag Galapagos (Colón), leżący w odległości ok. 1300 km od jego wybrzeży. Costa ma klimat równikowy, na północy wilgotny, na południu suchy (wpływ zimnego Prądu Peruwiańskiego). W Sierra występuje klimat górski z charakterystyczną strefowością pionową, natomiast Oriente i wschodnie stoki Andów mają klimat równikowy wilgotny (opady do 5000 mm rocznie). Rzeki w zachodniej części Ekwadoru są krótkie, na południu Costa ubogie w wodę, z wyjątkiem Guayas (160 km) nie nadają się do żeglugi. W dorzeczu Amazonki są natomiast znacznie dłuższe (Napo 880 km, Pastaza 640 km), z licznymi wodospadami i szypotami. Północną i środkową część Costa oraz Oriente pokrywa wilgotny las równikowy (ponad 2200 gatunków drzew). Na pozostałym obszarze dominuje roślinność sawannowa, przechodząca przy granicy z Peru w formy półpustynne. W Andach występuje piętrowe zróżnicowanie roślinności.

Obszar współczesnego Ekwadoru zamieszkiwały w przeszłości plemiona indiańskie - Purukowie, Kamarowie, Szibawosi, które stworzyły szereg kultur wykazujących pewne analogie do sztuki mezoameryki. Wysoki poziom osiągnęły wyroby tkackie, ceramiczne - kobieca figurka z Manabi jest jednym z najpiękniejszych prehistorycznych dzieł Ameryki Południowej (250 r. p.n.e.) - z metali (złoto, platyna) i kamienia. W drugiej połowie XV w. plemiona te zostały podbite przez Inków, którzy założyli tu królestwo Quito.
W okresie panowania hiszpańskiego (od 1532 r.) kraj ten był początkowo włączony do wicekrólestwa Peru, a następnie Nowej Granady. Po obaleniu władzy hiszpańskiej Ekwador został częścią tzw. Wielkiej Kolumbii, a w 1830 r. uzyskał suwerenność. Pozostałością po czterowiekowej zależności kolonialnej są liczne zabytki architektury (szczególnie barokowej), które najokazalej prezentują się w stolicy kraju - Quito.

Regiony turystyczne

Na obszarze Ekwadoru wyróżnić można trzy regiony turystyczne, które obejmują: stolicę kraju Quito, środkową część wybrzeża z miastem Guayaquil oraz archipelag Galapagos.
Pewne znaczenie ma również malowniczo położona Riobamba - uzdrowisko i centrum ruchu pielgrzymkowego. Duże możliwości rozwoju turystyki mają wysokogórskie obszary Andów oraz region wschodni (myślistwo i wędkarstwo), jednak na przeszkodzie staje tam zarówno ograniczona dostępność tych terenów, jak i bardzo skromna baza noclegowa.

Quito
Stolica Ekwadoru jest jednym z najpiękniejszych miast kolonialnych andyjskiej Ameryki. Położona w dolinie Guaillabamba u stóp wulkanu Pichincha (4879 m n.p.m.) od X w. była stolicą samodzielnego królestwa. W 1487 r. została włączona do państwa Inków, a w 1533 r. podbita przez Hiszpanów. Z okresu kolonialnego datują się liczne i wartościowe zabytki miasta - katedra, kościoły (57 świątyń) i klasztory z XVI i XVII w., pałac rządowy (XVIII w.), oraz założony w 1769 r. uniwersytet. 25 km na południe od stolicy, w San Antonio de Pichincha, znajduje się osobliwy pomnik równika - granitowy cokół z tablicą określającą szerokość geograficzną 0°0'0".

Guayaquil
Miasto Guayaquil założone zostało w 1536 r. przy ujściu rzeki Guayas do Oceanu Spokojnego, w 1942 r. uległo poważnemu zniszczeniu podczas trzęsienia ziemi. Obecnie jest to największy okręg przemysłowy Ekwadoru, o nowoczesnej zabudowie, z bogatą bazą rekreacyjno-sportową (m.in. organizator mistrzostw świata w pływaniu w 1981 r.).
Na zachód od miasta, wzdłuż północnego brzegu zatoki Guayaquil, ciągną się piaszczyste plaże z nowoczesnymi kąpieliskami Playas i Salinas. Na północ od półwyspu Santa Elena znajduje się centrum produkcji kapeluszy "panamskich" - Montecristi, Jipijapa.

Wyspy Galapagos
Archipelag składający się z 60 wysp, w tym 13 większych, o powierzchni 7,8 tys. km2, odkryty został w 1535 r. przez hiszpańskiego biskupa Tomasza de Berlanga. W 1832 r. został oficjalnie włączony do Ekwadoru.
Wyspy pochodzenia wulkanicznego, z licznymi  stożkami  wulkanicznymi  (Azul  1689 m n.p.m. na wyspie Isabela) porasta przeważnie roślinność krzewiasto-trawiasta. Klimat, pomimo położenia w bezpośrednim sąsiedztwie równika, jest chłodny i suchy (obecność Prądu Peruwiańskiego). Archipelag ma wyjątkowo urozmaiconą faunę, w tym szczególnie zróżnicowany świat gadów. Żyją tu zarówno małe gekony, jak i ogromne legwany i żółwie. Na wniosek UNESCO w 1964 r. na wyspach utworzono park narodowy, a nad Zatoką Akademicką założono stację badawczą im. Karola Darwina (przebywał tu w latach 1831 - 36). Od 1971 r. Wyspy Galapagos mają regularne połączenie lotnicze z Quito i Guayaquil oraz Santiago de Chile. Na wyspie Isabela znajduje się nowoczesny kompleks wypoczynkowy.