Hongkong

Obszar 1067 km2; 3 prowincje; 5,7 min ludności (1989 r.); 5489 osób na 1 km2; stolica Victoria (1400 tys. mieszk.; 1989 r.), 93% ludności miejskiej; większe miasta: Koulun 2400 tys.; Chińczycy 97%; język chiński (kantoński) 98%; buddyści (74%), konfucjanie, taoiści, chrześcijanie; struktura zatrudnienia: przemysł i budownictwo 49%, rolnictwo i rybołówstwo 2%, usługi 28%; na 100 km2: 113 km dróg ulepszonych; 38 samochodów osobowych na 1000 mieszkańców; waluta: 1 dolar Hongkongu = 100 centów.

Hongkong, co w języku chińskim znaczy "pachnący port", leży u ujścia Zhu Jiang (Rzeki Perłowej) do Morza Południowochińskiego. Od 1841 r. kolonia brytyjska. W jego skład wchodzą: brytyjskie zdobycze terytorialne po trzech tzw. wojnach opiumowych z Chinami (w latach 1839-60), wyspa Hongkong (75 km2), półwysep Koulun (ok. 10 km2), wyspa Stonecutters (ok. 1 km2), a także obszary wydzierżawione od Chin przez Wielką Brytanię w 1898 r. na 99 lat — graniczące z Koulun tzw. Nowe Terytoria oraz 235 przybrzeżnych wysp i wysepek (o łącznej powierzchni 960 km2).

Hongkong dzięki korzystnemu położeniu komunikacyjnemu stał się głównym brytyjskim portem u wybrzeży Chin, a z czasem jednym z największych portów morskich Dalekiego Wschodu. Obecnie jest trzecim pod względem przeładunków portem kontenerowym świata. Jednocześnie jest dużym węzłem lotniczym, gdzie lądują regularnie samoloty ponad 30 towarzystw lotniczych z całego świata. Ma też własne, jedno z największych w Azji, przedsiębiorstwo lotnicze — Cathay Pacific Airways.

Rozwój Hongkongu, który w 1851 r. liczył zaledwie 33 tys., w 1931 r. — 880 tys., w 1950 — 2,3 min, a obecnie ok. 6 min mieszkańców, określa aktualnie nie tylko jego funkcja handlowa i transportowa, ale również przemysłowa. W latach pięćdziesiątych rozpoczął się bowiem, trwający do dziś, boom ekonomiczny tego kraju. Dzięki taniej sile roboczej oraz ogłoszeniu Hongkongu strefą wolnego handlu szereg międzynarodowych przedsiębiorstw uruchomiło na jego terenie swoje fabryki, które mogą taniej niż gdzie indziej produkować i sprzedawać swoje wyroby. Skutkiem tego Hongkong uznawany jest za najkorzystniejsze w świecie miejsce dokonywania zakupów. W handlu zagranicznym należy do pierwszej dwudziestki państw świata. Eksportuje najwięcej w świecie: zabawek, wyrobów tekstylnych, ubrań, zaś w takich dziedzinach, jak: sprzęt elektroniczny, wyroby z tworzyw sztucznych, sprzęt oświetleniowy, galanteria skórzana - należy do ścisłej czołówki światowej.

Duże znaczenie mają miasta portowe: Victoria na wyspie Hongkong, równocześnie główny ośrodek administracyjny kraju i Koulun na półwyspie.
Potencjał przemysłowy i transportowy przyciągnął także banki. Obecnie Hongkong jest największym centrum bankowym Azji i trzecim, po Nowym Jorku i Londynie, ośrodkiem bankowym świata.

Właśnie czynnik korzystnego handlu spowodował, że Hongkong z początkiem lat sześćdziesiątych zaczął rozwijać również swoją funkcję turystyczną i obecnie jest największym ośrodkiem turystyki międzynarodowej w Azji Południowo-Wschodniej. Dodatkowym czynnikiem popularyzacji Hongkongu był również fakt, iż w czasie wojny wietnamskiej był on głównym miejscem wypoczynku walczących tam żołnierzy amerykańskich. Powstało wówczas wiele hoteli, restauracji, nocnych lokali, teatrów i urządzeń sportowych. Oczywiście, obok wymienionych czynników, magnesem przyciągającym turystyów jest także kontrast egzotyki wschodu z nowoczesnością typu zachodniego.

Sezon turystyczny w Hongkongu, który ma także atrakcyjne położenie geograficzne, leży bowiem na podobnej szerokości geograficznej, co Bahamy i Hawaje, trwa praktycznie cały rok, chociaż najkorzystniejszy jest okres od października do kwietnia, gdy temperatury kształtują się na poziomie 15-25°C. Średnie roczne wykorzystanie hoteli wynosi 80-87%, zależnie od kategorii (droższe są mniej wykorzystane). Baza hotelowa jest przy tym stale rozwijana.

W strukturze przyjazdów turystycznych największy udział mają: Japonia — 21%, Stany Zjednoczone — 16%, Australia — 8%, Wielka Brytania — 8%, Tajwan i Tajlandia — po 5,5%. Znaczący jest też udział gości z Malezji, Singapuru, Indonezji, Filipin, Kanady i Niemiec — ponad 2% z każdego kraju. Drogą lotniczą przybyło 90% turystów, koleją (od strony ChRL) 8%, statkami 2%. Dla 68% przyjezdnych Hongkong był miejscem spędzania wakacji, 21% załatwiało sprawy handlowe, 3% przyjechało w odwiedziny do rodzin, 2% na konferencje, zaś 8% stanowił tranzyt.

Atrakcje turystyczne
Najczęściej odwiedzanymi przez turystów miejscami na wyspie Hongkong są: dzielnice handlowe Central i Causeway Bay, dzielnica rozrywkowa Wanchai, świątynia buddyjska Man Mao, Victoria Peak (550 m n.p.m.) — najlepszy punkt widokowy na cały Hongkong z wieżą obrotową, port rybacki i 20-tysięczna chińska dzielnica mieszkaniowa zlokalizowana w dżonkach w Aberdeen, targ chiński i plaże w Stanley, nadmorskie tereny wypoczynkowe Repulse Bay, Ocean Park koło Aberdeen.

W Koulun i na Nowych Terytoriach głównymi atrakcjami są: centrum handlowe i planetarium w dzielnicy Xim Zha Shui, zrekonstruowana wioska chińska z okresu dynastii Song (X-XIII w.) w Lai Chi Kok, klasztor dziesięciu tysięcy Buddów i wyścigi konne w Sha Tin, targ rybny w Tai Po, liczne nadmorskie tereny wypoczynkowe oraz wycieczki kolejowe i autobusowe do granicy Chin.
Spośród pozostałych wysp największym zainteresowaniem cieszą się: Cheng Chau — typowo chińska i bardzo gęsto zaludniona (dawna baza piracka); Lantau — większa od Hongkongu, ale słabiej zaludniona, z atrakcyjnymi krajobrazami i bogatą świątynią Po Lin; Cheung Chau i Lamma — ze względu na oryginalną chińską kuchnię i wyroby rzemiosła chińskiego.
Atrakcją Hongkongu są również liczne święta i festiwale chińskie, możliwości wycieczek wodolotem lub promami do Makau oraz pociągiem lub samolotem do Chin — głównie do Guangzhou (Kanton).