Malezja

Obszar 329,7 tys. km2; 13 jutanów i 2 terytoria federalne; 17,9 min ludności (1990 r.); 54 osoby na 1 km2; stolica Kuala Lumpur (1103 tys. mieszk. 1985 r.); większe miasta (tys.): Ipoh (300), Penang (251), Johor Baham (250); Malajowie 50%, Chińczycy 36%, Hindusi 10%; język urzędowy malajski; muzułmanie, hinduiści, buddyści, chrześcijanie, animiści; waluta: 1 ringgit = 100 sen.

Malezja zajmuje południową część Półwyspu Malajskiego i północną część Wyspy Borneo (Sarawak i Sabah). Półwysep Malajski jest na ogół pagórkowaty i górzysty. Niziny znajdują się tylko na wybrzeżach oraz w dolinach rzecznych. Borneo ma także charakter górzysty. Najwyższy szczyt tej wyspy i zarazem całej Malezji Kinabalu osiąga 4175 m n.p.m. Klimat na prawie całym obszarze Malezji jest podobny — równikowy gorący i wilgotny. Sprawia on, że panującym typem roślinności są tu wilgotne lasy równikowe, zajmujące ok. 75% powierzchni kraju. Wzdłuż wybrzeży rosną natomiast palmy kokosowe, a na obszarach zalewanych wodą morską — lasy namorzynowe.
Terytorium Malezji przed powstaniem tego kraju w 1963 r. było pod panowaniem Wielkiej Brytanii, pełniąc rolę źródła surowców mineralnych i produktów rolnych. Obecnie Malezja należy do najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajów w Azji Południowo-Wschodniej. Głównymi dziedzinami gospodarki jest rolnictwo (uprawa ryżu, drzew kauczukowych, palm) oraz górnictwo (cvna). Ludność, której
50% stanowią Malajowie, a 36% Chińczycy skupia się głównie na Półwyspie Malajskim.
Głównymi ośrodkami turystycznymi Malezji, skupiającymi większość ruchu turystycznego są miasta Kuala Lumpur i Malakka (Melaka) oraz wyspy Penang i Langkawi. Dużymi walorami turystycznymi odznaczają się też wschodnie wybrzeża Półwyspu Malajskiego oraz terytoria Sabah i Sarawak. Jednakże ze względu na słabe zagospodarowanie odgrywają one mniejszą rolę w turystyce.
Kuala Lumpur, stolica Malezji, leży w regionie pagórkowatym, w sąsiedztwie wielkich plantacji drzew kauczukowych i palm olejowych oraz dużego zagłębia cynowego. Miasto tworzą zarówno nowoczesne wielopiętrowe budynki, jak i gmachy w stylu mauretańskim oraz kolonialnym, a także niewielkie parterowe domki w dzielnicy chińskiej i malajskiej. Bardzo duży obszar zajmują tereny zielone, a wśród nich Lake Gardens, park z tropikalnymi roślinami oraz z jeziorami. Jest tu także budynek parlamentu i muzeum ze zbiorami historycznymi. Znanym miejscem w Kuala Lumpur jest wzgórze Bukit Nanas, skąd roztacza się widok na miasto i jego okolice. Powstał tu kompleks sklepów z wyrobami ze złota, srebra, tkaninami z batiku, rzeźbami itp.
W okolicach Kuala Lumpur do najbardziej interesujących obiektów turystycznych należy olbrzymia (122 m wys.) i bogata w formy naciekowe jaskinia Batu, służąca Hindusom jako świątynia, oraz park narodowy Templer, obejmujący fragment naturalnego wilgotnego lasu równikowego.
Malakka, dzięki położeniu w cieśninie Malakka była w przeszłości ważnym ośrodkiem handlowym, o czym przypominają stare budynki i wąskie uliczki sprzed kilku wieków. Wśród wielu zabytkowych budowli największą sławą cieszą się: chińska świątynia Cheng Hoon Teng, ruiny wybudowanego przez Por-tugalczyków kościoła Św. Pawła i fortu z XVI w., kościół holenderski (XVIII w.) oraz meczet Trangkerah (XVIII w.).
Region turystyczny, którego ośrodkami są Kuala Lumpur i Malakka obejmuje także część zachodniego wybrzeża Półwyspu Malajskiego oraz łańcuchy górskie wznoszące się w jego środkowej części. Głównymi nadmorskimi miejscowościami wypoczynkowymi są tu Port Dickson, Morib i Kelang. Z górskich ośrodków turystycznych najbardziej znane to Genting Highlands, Fraser's Hill i Cameron Highlands.
Drugi z kolei region turystyczny w Malezji obejmuje wyspę Penang i 99 wysepek Langkawi położonych w cieśninie Malakka. Penang znana jest nie tylko z pięknych plaż, leżących wśród gajów palmowych, lecz także z zabytkowych budowli okresu kolonialnego (port, kościół, fort). Stosunkowo dobre zagospodarowanie i długie tradycje turystyczne sprawiają, że wyspa jest popularnym miejscem wypoczynkowym dla mieszkańców Malezji i turystów zagranicznych. Mniej znane są wyspy Langkawi. Mają one dobre warunki do wypoczynku na plażach, do nurkowania, uprawiania żeglarstwa, wędkarstwa itp.
Wschodnie wybrzeża Malezji odznaczają się nie mniejszymi walorami przyrodniczymi. Ciągną się tu wielokilometrowe, piaszczyste plaże przylegające do gajów palm kokosowych, wśród których porozrzucane są chaty ludności tubylczej. W tej części Półwyspu Malajskiego, leżącej z dala od szlaków morskich, zachowały się jeszcze w dużym stopniu tradycyjne formy kultury. Mimo tych niewątpliwych atrakcji, wschodnie wybrzeże Malezji, wskutek słabego zagospodarowania turystycznego, odgrywa na razie niewielką rolę w ruchu turystycznym.
Wśród innych obiektów turystycznych Półwyspu Malajskiego należy wyróżnić park narodowy Taman Negara, obejmujący duży obszar wilgotnego lasu równikowego wraz z wysokim masywem górskim Tahan (2190 m n.p.m.).
Malezyjska część wyspy Borneo, czyli Sarawak i Sabah, to obszary w większości górzyste, porośnięte gęstymi wilgotnymi lasami równikowymi. Największą atrakcją turystyczną są tu parki narodowe: Kinabalu, obejmujący wysoki masyw górski i charakteryzujący się bogatą szatą roślinną, Niah — obszary leśne i jaskinie wapienne, oraz Bako — las równikowy i klifowe wybrzeże w północno-wschodnim Borneo.