Historia Nepalu

Od VII do XII w. Nepal był zależny od Tybetu. W XIII w stulecia rządy objęte zostały przez nepalską dynastię Malla. Po okresie rozkwitu gospodarczego pod koniec XIV w. nastąpiło osłabienie kraju, który w końcu XV w. rozpadł się na cztery państwa:

  • Banepa
  • Katmandu
  • Bhadgaun
  • Patan

W drugiej połowie XVIII w. tron opanowali Gurkhowie, ustanawiając Katmandu stolicą Nepalu.

Kultura i sztuka Nepalu

Sztuka Nepalu przeżywała okres swego największego rozkwitu w okresie XV-XVIII iek. Przejawiał się on przede wszystkim w budownictwie: buddyjskie stupy (budowle sakralne o funkcji relikwiarza). Stupy to obiekty zdobione z zewnątrz charakterystycznymi parami magicznych oczu (stupy w Bodhnath, Swajambhunath). Inne obiekty zabytkowej architektury nepalskiej to pagody z kilkukondygnacjowym czterospadowym dachem (świątynie Czangu Narajana, Bhawami w Bhadgaun), oraz hinduistyczne świątynie (sikhary) - z wieżą nad głównym sanktuarium (świątynie Wisznu w Bhadgaun, świątynia Kryszny w Patanie). Na terenie Nepalu powstawały też budowle pałacowe (w Katmandu, Bhadgaun i Patanie).

Rzeźba rozwijała się pod wpływem sztuki indyjskiej, a w XVII-XVIII w. była inspirowana sztuką tybetańską. Charakterystyczne dla niej są monumentalne, wolno stojące kolumny zwieńczone figurami, np. posąg króla Bhupatindry w Bhadgaun pochodzący z XVIII w.).

Pod koniec XVIII w. Nepal stał się obiektem zainteresowań Wielkiej Brytanii. W 1815-1816 roku Wlk. Brytania dokonała aneksji części terytorium Nepalu. Popierający zwierzchnictwo Zjednoczonego Królestwa ród Rana w 1846 r. zaakceptował całkowitą zależność od korony brytyjskiej, która trwała do roku 1923 r., kiedy to Wielka Brytania formalnie uznała suwerenność Nepalu. Faktycznie okres zależności Nepalu od Wielkiej Brytanii zakończył się zbrojnym powstaniem i obaleniem dziedzicznych rządów premierów Rana na przełomie 1950-1951 r. Dziś Nepal jest niezaangażowanym państwem neutralnym.