Sri Lanka

Obszar 65,6 tys. km2; 9 prowincji i 22 okręgi; 16,9 min ludności (1989 r.); 257 osób na 1 km2; stolica Kolombo (683 tys. mieszk.); 21% ludności miejskiej; większe miasta (tys.): Dehivala-Mount Lavinia (191), Dżafna (143), Kandy (130); Syngalezi 74%, Tamilowie 18%, Maurowie 7%; języki urzędowe: syngaleski i tamilski (w pn. części kraju); buddyści 69% (religia państwowa), wyznawcy hinduizmu 15%, muzułmanie 8%, chrześcijanie 7%; grunty orne 30%, lasy 54%; struktura zatrudnienia: przemysł i rzemiosło 20%, transport i komunikacja 4%, rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo 45%, handel i usługi 20%; waluta: 1 rupia lankijska = 100 centów.

W ukształtowaniu powierzchni Sri Lanki przeważają niziny, zajmujące tereny nadbrzeżne i doliny rzek. Najbardziej urozmaiconym krajobrazem odznacza się środkowa część kraju, którą stanowi Płaskowyż Centralny mający cechy masywu górskiego (Pidurutalagala 2524 m, Szczyt Adama 2243 m n.p.m.).Klimat wyspy należy do typu zwrotnikowego monsunowego, z roczną sumą opadów do500-1000 mm na północo-wschodzie (maksimum w zimie) do 2000-5000 mm na południowym-zachodzie (maksimum w lecie). Temperatura powietrza utrzymuje się przez cały rok na poziomie 24-28°C, tylko w górach obniża się zimą do 10°C. Wilgotność względna jest wysoka i dochodzi do 80%.Około 54% powierzchni kraju pokrywają lasy, głównie monsunowe i równikowe. W północnej i wschodniej części wyspy występują stepy bezdrzewne (patamy) oraz sawanna (talawa), natomiast wybrzeża i doliny rzek porasta roślinność namorzynowa (mangrowia). Fauna jest bardzo bogata. Żyją tu dziko m.in. słonie, jelenie, małpy, żółwie morskie, liczne gady i ptaki, których znaczna część należy do gatunków endemicznych.Historia Sri Lanki sięga VI w. p.n.e. W okresie tym została ona zdobyta przez Arjów, którzy utworzyli tu państwo syngaleskie. Przyjęcie w III w. p.n.e. buddyzmu wywarło istotny wpływ na dalszy rozwój kraju, zwłaszcza w dziedzinie kultury i sztuki. W I w. p.n.e. północną część wyspy opanowali Tamilowie. Ich ponowny najazd w IX w. zahamował rozkwit państwa syngaleskiego, które w XIII w. rozpadło się na księstwa feudalne. Na początku XVI w. zachodnie wybrzeże Sri Lanki zajęli Portugalczycy (założenie portów Kolombo i Dżafna), szerząc wśród miejscowej ludności wiarę katolicką. W połowie XVII w. wyspę opanowali Holendrzy, a pod koniec XVIII w. Anglicy, którzy władali nią do 1948 r., tj. do czasu proklamowania niepodległości.Intensywny rozwój zagospodarowania turystycznego w Sri Lance rozpoczął się w latach siedemdziesiątych. Efektem aktywnej działalności państwa, zwłaszcza w zakresie rozwijania bazy noclegowej (w 1989 r. liczyła ona 20,3 tys. łóżek) był gwałtowny wzrost przyjazów obcokrajowców oraz dochodów uzyskiwanych z turystyki zagranicznej. W 1989 r. zarejestrowano tu ok. 185 tys. obcokrajowców (w 1966 r. 18 tys.). Wśród odwiedzających najliczniejszą grupę stanowili mieszkańcy RFN (16%), Wielkiej Brytanii (14%) i Francji (11%). Średnia długość pobytu przyjezdnych wynosiła 10,7 dnia, a dochód uzyskany z turystyki zagranicznej - 76 min dolarów USA (1,3 min w 1966 r.). W sektorze turystycznym pracuje ok. 55 tys. mieszkańców kraju.Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi ruchu turystycznego na obszarze Sri Lanki są walory środowiska przyrodniczego, a także bogate tradycje kulturowe. Rozległe plaże piaszczyste oraz ciepłe (ok. 28°C) i czyste wody strefy przybrzeżnej stwarzają dogodne warunki do kąpieli, uprawiania żeglarstwa, wędkarstwa, narciarstwa wodnego oraz obserwacji podwodnego życia fauny i flory morskiej. Do najbardziej znanych kąpielisk należą: Dehivala-Mount Lavinia, Bentota, Ambalam-goda, Galia, Hikkaduwa, Weligama i Dżafna, a także Nilaveli, Uppuveli, Kalkudah, Passekudah i Trikunamalaja.Licznie odwiedzane są także miejscowości wypoczynkowe położone wewnątrz kraju, zwłaszcza Ella, Bandarawela, Nuwara Elija, Haputale i Belihuloja, które odznaczają się korzystnym mikroklimatem i atrakcyjnym krajobrazem górskim.Ośrodkami koncentracji ruchu turystycznego są również zabytkowe miasta, stanowiące często miejsca kultu religijnego.Kandy - cel pielgrzymek wyznawców hinduizmu, buddyzmu, islamu i chrześcijaństwa, znane z corocznych festiwali i barwnych uroczystości religijnych, a także bogatej twórczości ludowej mieszkańców miasta, zwłaszcza w dziedzinie artystycznego rękodzielnictwa. Na uwagę zasługuje również miejscowy ogród botaniczny Peredenja. Miejscem kultu dla ludzi różnych wyznań jest sam Szczyt Adama; znajdujące się tu zagłębienie w kształcie stopy ludzkiej jest czczone zarówno przez buddystów, jak i wyznawców hinduizmu, islamu oraz wschodniego odłamu chrześcijaństwa. Liczne pielgrzymki przybywają do Mlhintale - kolebki cejlońskiego buddyzmu, oraz Dambulli - słynnej głównie z uwagi na znajdującą się tu świątynię skalną (I w. p.n.e.) z czternastometrowym posągiem Buddy.Wśród miast o walorach historycznych na uwagę zasługują:Anuradhapura - starożytna stolica kraju, obecna stolica Kolombo, w którym, oprócz zabytkowych budowli sakralnych i świeckich, znaczną frekwencją odwiedzających odznacza się Muzeum Narodowe oraz ogród zoologiczny, a także miejscowości Aukana, Sigirija, Polonnaruwa, Aluwihara i Japahuwa.

Dużą popularnością wśród turystów cieszą się wycieczki do parków narodowych Sri Lanki, zwłaszcza Wilpattu, Yala, Inginijagala (Gal Oja), Kumana i Wirawila.