Portugalia

Flaga Portugalii
Flaga Portugalii

Obszar 92,1 tys. km2; 22 okręgi (18 na kontynencie, 3 na Azorach, 1 na wyspie Madera); 10,5 min ludności, 114 osób na 1 km2; stolica Lizbona (2125 tys. mieszk.; 1990 r.); 47% ludności miejskiej;

Największe miasta Portugalii:

  • Porto (329 tys. mieszkańców)
  • Setubal (78 tys. mieszkańców)

Struktura społeczna.

Portugalczycy stanowią 99%; językiem urzędowym jest język portugalski; katolicy stanowią 98% społecznństwa;

Użytki rolne Portugalii to 44,3% powierzchni kraju, natomiast lasy to 39,2% powierzchni Portugalii.

Struktura zatrudnienia Portugalczyków: przemysł i budownictwo 25,8%, rolnictwo i leśnictwo 24,7%, usługi 49,5%.

Na 100 km2 powierzchni Portugalii przypada: 3,9 km linii kolejowych, 42,5 km dróg ulepszonych.

Na 1000 mieszkańców Portugalii przypada 135 samochodów osobowych.

Waluta Portugalii: 1 euro = 100 centów.

Krajobraz, rzeźba terenu Portugalii, rzeki i góry

Większą część terytorium Portugalii zajmują wyżyny i góry, niziny natomiast występują wzdłuż wybrzeży morskich oraz w dorzeczu dolnego Tagu (w języku portugalskim Tejo) i Sado.

Pasma górskie Portugalii

Wyżyny i góry najwyraźniej zaznaczają się na północ od szerokiej doliny rzeki Tag, gdzie liczne pasma górskie wznoszą się prawie do 2000 m n.p.m. (m.in. Serra do Gerez 1544 m n.p.m., Serra de Nogueira 1201 m, Serra de Marao 1415 m i Serra da Estrela z najwyższym szczytem Portugalii kontynentalnej — Estrela 1991 m n.p.m.). Na południe od rzeki Tag wznosi się do 650 m n.p.m. wyżyna Alentejo. Najbardziej południową część kraju zajmuje płaskowyż Algarve (578 m n.p.m.), nad którym góruje pasmo Serra de Monchique (902 m n.p.m.).

Rzeki Portugalii

Cały obszar Portugalii odwadniany jest przez rzeki zlewiska Oceanu Atlantyckiego.  Najdłuższe z nich to: Mondego (220 km), portugalskie odcinki Duero (322 km), Tagu (275 km) i Gwadiany (260 km).

Do Portugalii należą atlantyckie wyspy: Azory i Madera.

Regiony i atrakcje turystyczne Portugalii

Zróżnicowanie środowiska naturalnego oraz bogactwo zabytków Portugalii, będących świadectwem wielkiego niegdyś imperium kolonialnego, pozwala na wydzielenie w Portugalii pięciu regionów turystycznych. Trzy z nich (Lizbona i okolice, regiony Północny i Południowy) znajdują się na półwyspie, dwa pozostałe to wyspy: Madera i archipelag Azorów.

Region Północny obejmuje wyżynno-górzysty obszar rozciągający się na północ od szerokiej doliny rzeki Tag. Pocięty głębokimi dolinami rzek Duero, Tamega, Minho, wznosi się średnio do wysokości ok. 1000 m n.p.m. Zbocza doliny Duero na odcinku ok. 80 km, od granicy hiszpańskiej do ujścia Corgo, porastają winnice, dające obok madery, najsłynniejsze wino portugalskie — porto. Południowe obrzeżenie masywu tworzą zrębowe góry Serra da Estrela (1991 m n.p.m.) z dwoma stacjami sportów zimowych — Penhas da Saude i Covilha. W paśmie Serra do Gerez znajduje się park narodowy Peneda-Gerez.

W przeciwieństwie do skalistych wybrzeży północno-zachodniej Hiszpanii, portugalski brzeg Atlantyku jest na ogół wyrównany i niski. Od ujścia Duero po przylądek Carvoreiro rozciągają się wały wydmowe, laguny, bagna. Część ta z racji szczególnego krajobrazu nazywana jest „Portugalską Holandią". Na rozwój kąpielisk w północnej części wybrzeża wpływa negatywnie zimny Prąd Azorski, który oziębia temperaturę wody (miejscami do 19°C), co przy rozgrzanym powietrzu uniemożliwia wręcz kąpiel. Z kąpielisk tu występujących do największych należą: Aveiro i Figueira da Foz.

Południowa Portugalia

Region Południowy Portugalii
Południową część Portugalii zajmuje płaskowyż Algarve (z arab. al-Gharb = zachód). Płaskowyż Agavre to wyżynno-górzysty obszar, który jest przedłużeniem hiszpańskich gór Sierra Morena. Na zachodzie płaskowyżu wznosi się masyw Serra de Monchique (902 m n.p.m.). Jest tu obfitość termalnych źródeł, a pokryty jest bujną roślinnością. Południowa część płaskowyżu Algarve przechodzi w pagórkowaty obszar Barrocal, u stóp którego na przestrzeni ok. 160 km ciągnie się pas nizin nadbrzeżnych, w części wschodniej wydmowo-lagunowych (Barlavento), a w zachodniej urwistych i stromych (Sotavento).

Region południa Portugalii, oddzielony na przestrzeni wieków od reszty kraju, zachował swój unikalny, odrębny charakter, któremu bliżej do kultury muzułmańskiej niż europejskiej. Orientalna zabudowa z charakterystycznymi białymi murami, zatopiona w gąszczu podzwrotnikowych roślin. Błękit nieba i oceanu, kolory wybrzeża - to charakterystyczny krajobraz południowej części Portugalii. Pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku na południu Portugalii pojawiła się nowoczesna infrastruktura turystyczna kąpielisk morskich. 25% bazy hotelowej Portugalii zlokalizowane jest w południowej jej części. Największe kąpieliska Portugalii to Albufeira i Praia da Rocha oraz Monte Gordo, Tavira, Faro, Lagos, Portimao.