Krakowsko-Częstochowski region turystyczny

Rozległy turystyczny region krakowsko-częstochowski to część Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, oprócz tego oczywiście Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, fragment Wyżyny Małopolskiej i część Północnego Podkarpacia tzw. Brama Krakowska.

Geografia regionu

Przez region krakowsko-częstochowski biegnie pasmo jurajskich wapiennych wzgórz i skał, których wysokość wynosi ok. 300 m n.p.m. w okolicach Częstochowy i 450-500 m n.p.m. w okolicach Ogrodzieńca (504 m n.p.m.). Rozwinęły się tutaj zjawiska krasowe. Płaskie wyżyny urozmaicone są wystającymi ostańcowymi skałkami wapiennymi. Jest wiele jaskiń, najwięcej w Dolinie Prądnika. Region turystyczny krakowsko-częstochowski cierpi na deficyty wody, dlatego też na ogół pozbawiony jest lasów - występują przede wszystkim na zboczach dolin w południowej części. Powstały na tym obszarze Ojcowski Park Narodowy i Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych.

Szlak Orlich Gniazd prowadzi wzdłuż krawędzi Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Celem przyjazdów jest przede wszystkim turystyka poznawcza i wypoczynek weekendowy. Najważniejszymi ośrodkami turystyki krajoznawczej jest Kraków i Częstochowa. Oprócz tego ważne miejscowości turystyczne regionu krakowsko-częstochowskiego to:

  • Krzeszowice (dawne uzdrowisko, od XVIII w.)
  • Pieskowa Skała (ostał się tutaj jeden z najpiękniejszych w Polsce zamków z XIV-XVI w.)
  • Ogrodzieniec z ruiny zamku z XVI w.)
  • Ojców, gdzie głównymi atrakcjami turystycznymi są jaskinie i zabytki

Kraków

Kościół Mariacki, Kraków
Kościół Mariacki, Kraków
Rynek w Krakowie
Rynek w Krakowie

Kraków jest miastem pełniącym funkcje ośrodka gospodarczego, kulturalnego i naukowego. Na terenie dzisiejszego Krakowa ludzie osiedlali się już w czasach paleolitu. Na wzgórzu wawelskim w VIII - IX w. powstał gród (polityczny ośrodek księstwa Wiślan), który stał się zalążkiem Krakowa. W czasach panowania Kazimierza Odnowiciela (1034-1068 r.) Kraków był rezydencją książąt i królów polskich. Kraków stał się stolicą Polski w 1320 roku. W 1364 r. Kazimierz Wielki założył w Krakowie tu uniwersytet. Zmodernizował go w 1400 roku Jagiełło.

Złoty okres Krakowa to czasy panowania Jagiellonów. W 1596 r. Zygmunt III Waza przeniósł stolicę do Warszawy. Kraków w tym czasie podupadł, a kryzys pogłębiony został przez klęski żywiołowe i rozbiory Polski (Kraków był pod zaborem austriackim). W okresie 1815 - 1846 funkcjonowała Rzeczpospolita Krakowska. Miast było najważniejszym ośrodkiem politycznym w zaborze austriackim. Od drugiej połowy XIX stulecia Kraków stał się ośrodkiem życia naukowego i kulturalnego.

Podczas II wojny światowej w Krakowie swą siedzibę miało Generalne Gubernatorstwo.

Zabytki Krakowa

Kraków jest bezcennym zbiorem zabytków architektury i sztuki. Najwięcej z nich znajduje się na Wawelu, w obrębie śródmieścia zamkniętego Plantami (XIX w.), na Kazimierzu i Stradomiu. Układ Starego Miasta został uznany za zabytkowy (rejon ograniczony murami obronnymi).

Architektoniczny zespół zabytkowych budowli Wawelu zawiera:

  • kościół katedralny (1320-1364 r.), w którym znajduje się wiele kaplic i nagrobków królów. Spoczywa tam również Prezydent Lech Kaczyński z Małżonką, grobami królewskimi i sarkofagami w kryptach oraz Skarbcem
  • zamek królewski (pochodzący z połowy XIV w. W latach 1507-1536 zamek został rozbudowany w stylu renesansowym). Zamek na Wawelu to liczne komnaty, kolekcja arrasów flamadzkich, skarbiec, zbrojownia, zbiory sztuki orientalnej
  • domy kanoników i wikarych katedralnych (XV w.) z Muzeum Archidiecezjalnym
  • obwarowania średniowieczne, m.in. z kilku basztami.

Inne, najbardziej znamienite, najcenniejsze zabytki architektury Krakowa to:

  • romański kościół Św. Andrzeja
  • kościół Mariacki (archiprezbiterialny kościół z z XIII-XIV w.), w którym znajduje się polichromia Jana Matejki oraz ołtarz Wita Stwosza tworzony w latach 1477-1489 r.
  • kościół kolegiacki Św. Anny (1689-1703  r.)
  • zespoły  klasztorne augustianów (budowany od 1345 roku do początku XV wieku)
  • zespół klasztorny kamedułów na Bielanach (1610-1630 r.)
  • opactwo cystersów w Mogile (dzielnica Nowa Huta) z XIII wieku
  • opactwo benedyktynów w Tyńcu (budowane od XI w.)
  • zespół fortyfikacji Bramy Floriańskiej z Barbakanem (XIV-XV w.)
  • Sukiennice (XIV-XVI w.)
  • Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie mieści się muzeum Uniwersytetu
  • synagogi na Kazimierzu

Częstochowa

Jasna Góra, Częstochowa
Jasna Góra, Częstochowa

Częstochowa to miasto będące ośrodkiem przemysłowym, kulturalnym i religijnym. Prawa miejskie Częstochowa otrzymała w 1356 roku. Książę Władysław Opolski w roku 1382 ulokował przy kościele na Jasnej Górze zakon Paulinów. Częstochowa to najważniejszy w Polsce ośrodek religijny. Wiąże się on z obrazem Matki Bożej na Jasnej Górze (Matka Boska Częstochowska). Częstochowa jest też głównym ośrodkiem kultu maryjnego na świecie.

Zespół klasztorny OO. Paulinów pochodzi z XIV-XVII w. Oglądać można ekspozycje stałe: w Skarbcu, Arsenale i muzeum na Jasnej Górze. Co roku sanktuarium na Jasnej Górze odwiedza 4 mln pielgrzymów, w tym około 100.000 turystów z zagranicy.

Co roku na Jasną Górę z całej Polski ciągną pielgrzymi. Ponad 300.000 osób rocznie decyduje się na pieszą wędrówkę, nieraz kilkuset kilometrową.